يكم:
مي دانم اين روزها در اين انديشه اي كه تعطيلات نوروز را چگونه سر كني و اگر اهل سفر باشي به كجا بروي به طور يقين از خيلي از وقت شما در ماشين سپري مي شود. و اگر راه طولاني باشد بهترين همسفر تو يك نوار يا سي دي است... خب اگر هنوز اين CD يا نوار را پيدا نكرده اي ... برو و سي دي «موسيقي رقص هاي بوشهر» را پيدا كن تا حدود هفتاد دقيقه از موسيقي شاد بوشهري لذت ببري و بيت و يزله عروسي را بشنوي و خيام خواني، مولودي و بندري را تجربه كني... اين سي دي حتماً اوقاتي بهاري را براي تو به ارمغان مي آورد.
احمد عليشرفي در اين سي دي ني انبان و ني جفتي مي زند و آواز مي خواند. اين سي دي را موسسه فرهنگي – هنري ماهور منتشر كرده است.
دوم:
اين ايام فرصتي است كه اگر از جاذبه هاي گردشگري و تاريخي زادگاه و يا استان خود دور بوده اي و كارهاي روزمره وقتي براي تو نگذاشته است كه خود را در حال و هواي تاريخي و يا تفريحي اين سرزمين بيابي ، عزم خود را جزم كني و اين اماكن را دريابي .بافت قديمي بوشهر، قلعه و آثار تاريخي ريشهر، موزه مردم شناسي، بازار قديم بوشهر، مقبره شيخ حسين چاهكوتاهي، آرامگاه منوچهر آتشي، و... در بوشهر، آثار باستاني خارگ، مقبره مير محمد حنفيه و ساحل جزيره خارگ، گور دختر، كوشك اردشير در دشتستان، برج قلعه خورموج، كلات مند، شاهزاده محمد، عمارت شيرينه در شهرستان دشتي موزه شهيد ريسعلي دلوار، قلعه زائر خضر خان، چشمه آبگرم مير احمد، نوار ساحلي، چشمه آبگرم اهرم، تونل جاده اهرم- فراشبند در شهرستان تنگستان، بندر سيراف، قلعه طاهري، گور دخمه ،ساحل دريا، پارك طبيعي نايبند، در شهرستان كنگان مسجد بردستان، قلعه بردستان، و... در شهرستان دير غار توديو، زيارتگاه بي مره(بي بي مريم)، امام زاده سليمان بن علي ،مركز خريد، ،حسينيه خان بندر ريگ، ساحل و شهرستان گناوه شهر تاريخي سي نيز، شهر تاريخي مهروبان، قلعه حصار، بندر حماد، پارك گردشگري ساحلي، مراكز خريد در شهرستان ديلم حمام قاجاريه، قلعه حيدري، امام زاده آقا سيد حبيب الله...امام زاده بي بي بانو و... در شهرستان جم
و ده ها مورد ديگر از جاذبه هاي سياحتي، زيارتي و طبيعي استان بوشهر، و بازديد از آن در ايام تعطيلات، نوروزي به ياد ماندني را در حافظه ما حك خواهد كرد.
سوم:
«بومي سرايي در بوشهر» مي تواند كتاب همراه ما در ايام نوروز باشد اين كتاب در برگيرنده شعرهاي بومي و محلي 35 شاعر است كه به كوشش عبدالمجيد زنگويي چاپ و منتشر شده است، منوچهر آتشي، علي بابا چاهي، محمد بياباني، سيد جعفر حميدي، ايرج شمسي زاده و... در اين مجموعه شعر دارند ما در بند هفتم اين هفته شعري را از اين كتاب تقديم مي كنيم.
چهارم:
نوروز ايا امرو صوا آخر زمسونه بيو
بندشك دور گندمل مي بلبلي خونه بيو
نام ايرج شمسي زاده با اين شعر و با نوروز و بهار مترادف است. شاعري كه در مرداد سال 1321 خورشيدي در بندر گناوه زاده شد. وي كه در سرودن شعرهاي محلي استادي بي بديل است در شعر كلاسيك، نيمايي و سپيد نيز تجربه هاي ارزنده اي دارد.مي توانيم نوروز امسال را با زمزمه و يا شنيدن شعرهاي از او سپري كنيم:
سرخ آويد، سوز آويد، صحرا چه قشنگه
امسال نه مي پاره، بهاره، همه رنگه...
پنجم:
بيش از 580شماره از چاپ نشريه «اتحاد جنوب» مي گذرد تا اين نشريه نيز به جرگه نشريات ماندگارو با سابقه استان بوشهر بپيوندد.... هفته نامه اي كه زادگاه آن در برازجان است و سعي دارد هر هفته و در هشت صفحه كه شامل خبر، نگاه ، ادبيات، اجتماعي، و... مي شود مسائل و مشكلات شهرستان دشتستان اطلاع رساني كند.
ششم:
«سيد عبدالحسين موسوي» يا «نواب موسوي» حالا براي خودش در عكاسي كسي شده است. او كه قبلاً در بازيگري فيلمنامه نويسي و... تجربه هاي ارزنده داشته است، عكاسي را خوب مي فهمد و ديدي كاملاً هنري در اين عرصه دارد، حتي اگر در استوديواش بنشينيد و پرتره اي از كودكي را چاپ و لبخندي را شكار كند. وي كه قبلاً عكس هايش را در وبلاگ «عكس جنوب» منتشر مي كرد حالا با وبلاگ «در مسير عكاسي» عكس هايش را به شكل حرفه اي تر و دستچين شده به روي صفحه ي وب مي برد و ما را با فضاي عكس هايش آشنا مي كند.
عكس هاي زيباي او از ابيانه از جمله آخرين كارهاي اين هنرمند گناوه اي است. كه شما را به تماشاي آن دعوت مي كنم.
هفتم :
و اين هم دو دوبيتي از محمد حسين آرش نيا كه از كتاب بومي سرايي در بوشهر تقديم مي شود.
هراس ماه امشو بي اثر ني
حصار كهكشون بي دردسر ني
كمين بگرفته گرگ ابر در راه
گذار ماه امشو بي خطر ني
پرستوي غميگم كرده خونه
به طاق كهنه دل كردن لونه
نه مي ناله كه تا دردش بدونم
نه طاقت داره تا دردم بدونه.
ادامه مطلب...
يكم
«ابوسعيد گناوه اي» و «مير مهناي بندر ريگي» دو تن از مشاهير استان بوشهر هستند كه در تاريخ محلي اين استان چند بار مورد بي مهري قرار گرفته اند يكي به اتهام قرمطي و ديگر به اتهام دزد و رهزن دريايي كه خوشبختانه نويسندگاني همچون «سيد جعفر حميدي» و «خورشيد فقيه» با كتاب هاي ارزنده خود« ابوسعيد گناوه اي» و«زوال دولت هلند» سعي كردند چهره واقعي اين بزرگان را به ما معرفي كنند... و به ما ياد آوري كنند كه مگر در خطه جنوب چند تن از اين دست آدم هاي بزرگ داريم كه اين گونه به آن ها بي مهري مي كنيم و حتي حاضر نيستيم يك همايش و يك بزرگداشت كوچك براي آن ها برگزار كنيم. و...
دوم
«نقش هاي آفرينش» عنوان وبلاگ رسمي واحد هنري كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان استان بوشهر است وبلاگي كه سعي دارد به روز، و با تصاوير و نقاشي هاي رنگارنگ و همچنين لوگويي سبز فرح بخش و شاد باشد اين وبلاگ كه اخبار كانون پرورشي استان بوشهر را منعكس مي كند لينك هاي متعدد و مفيدي نيز دارد . كه برخي از آن ها مربوط به تارنماهاي مراكز كانون در شهرستان هاي استان مي شود. من اگر جاي شما بودم سركي به اين وبلاگ مي زدم.
سوم
«مِلو» يا «جيكه» از جمله سبزي هاي محبوب اين روزهاست كه گويا در سبزي فروشي هاي محلي حتي تا كيلويي 8000تومان هم فروخته مي شود: اين سبزي را كه خودروست و بيشتر در اواخر زمستان و اوايل بهار سر و كله اش پيدا مي شود و دل ها را به سوي خود جذب مي كند. مي توان هم به شكل خام خورد و هم به شكل هاي گوناگون به عنوان افزودني در كنار غذاهاي مختلف از جمله ماهي، پلو استفاده كرد.
«بَلبَل مِلو» يا «بلبل جيكه» از جمله اين خوراكي هاست كه با چند قرص نان محلي مقداري جيكه، زردچوبه، فلفل، نمك، ليمو عماني، پياز و روغن تهيه مي شود.
اگر مي خواهيد طعم بهار را در زير زبان خود حس كنيد خوردن اين نوع نان را فراموش نكنيد.
چهارم
تيمور ترنج اگر چه در يكي از روستاهاي چهار محال و بختياري زاده شده است و دوران كودكي و جواني خود را در خرمشهر سپري كرده است امّا در نزد ما او بوشهري است زيرا دوران دوران شاعري اش را در اين بندر گذرانده است و خاطره هاي دلچسبي از اين خطه دارد. او شاعر دوست داشتني بود و نامش براي ما بوي روشن ترانه اي ترد و تازه داشت. او هميشه با مردم بود و براي مردم مي سرود و سعي مي كرد با دل هاي آنان شاد باشد و از غم هاي آنان ترانه بسرايد . يادش گرامي باد.
پنجم
«دريا دلان» يكي ديگر از نشريات استان بوشهر است . كه مسقط الرأس آن بندر گناوه است. هفته نامه اي كه مي تواند با توجه به موقعيت تجاري و گردشگري اين بندر خود را به عنوان يك نشريه پر مخاطب به خصوص در زمينه اقتصادي و بازرگاني معرفي كند. البته اگر سردبيرآن با تأسي از نام اين نشريه دل به دريا بزند و طرحي نو چه در شكل و چه در محتواي آن براندازد.
ششم
«مرواريد خليج فارس» صفت بسيار به جايي است براي «سيراف» به خصوص اگر اين عنوان مجموعه عكسي باشد كه ما را به ديدن چشم اندازها، محوطه هاي باستاني، اماكن مذهبي، چاه ها و گورستان باستاني و عمارت نصوري اين بندر دعوت كند.
اين عكس ها را از زاويه هاي دوربين «اسماعيل جاشويي» مي بينيم. سير و سياحت در اين تصوير شايد مقدمه اي باشد كه ما چمدان را بسته به اين بندر باستاني سفر كنيم .
هفتم
حالا كه سخن از سيراف رفت و سفر به اين بندر باستاني ، بياييم«با منوچهر آتشي » زمزمه كنيم :
در كوچه هاي سيراف مي گردم
بر سنگفرش هاي كهن
كه ذوق باران هاي ديرينه
از درزهاي آجرهاشان
سبزينه بسته است.
بر سنگفرشي
كه سم سهمناك اسبان ساساني زخمي شان كرد
و پاي نرم اشتران عرب
آمد بر آن ها مرهم بگذارد.
در كوچه هاي بي در و ديوار سيراف مي گردم....
ادامه مطلب...
يكم :
در اسفند ماه يكي دو سال پيش هنرمندان تئاتر دفاع مقدس سفري به استان بوشهر داشتند. در برنامه سفر خود بازديد از بندر گناوه را نيز گنجانده بودند. همين چند روز پيش هم شنيدم مهمانان جشنواره شعر فجر براي خريد به بندر گناوه آمدند و... چه بخواهيم و نخواهيم بندر گناوه با ويژگي هاي اقتصادي و جغرافيايي خود به خصوص ساحل هموار و آرامبخش و بدون خطر آن حالا به عنوان يكي از قطب هاي توريستي استان بوشهر و شايد خطه جنوب به شمار مي رود. و اين فرصتي بي نظير است تا توجه گردشگران مردم كشورمان را به استان بوشهر و جاذبه هاي سياحتي و گردشگري آن جلب كنيم. اين بندر با امكانات بالقوه خود مي تواند. ويترين جذاب و چشمگيري براي استان بوشهر باشد. بازار آن مي تواند معرف و مركز فروش محصولات و توليدات صنعتي، كشاورزي و حتي فرهنگي استان بوشهر باشد.
چه اشكالي دارد ما در كنار پاساژهاي تو در توي اين بندر كه معمولاٌ محل عرضه اجناس چيني است ما در ساحل و يا حتي بازار آن پاساژ و مركز خريدي براي كليه ي محصولات استان نظير خرما، و فراورده هاي آن، صنايع دستي (گبه، قالي، حصير و...) فراهم آوريم. چه خوب است، اگر ما در ايام تعطيلات نوروز در اين شهر و در كناره خليج فارس جشنواره هاي فرهنگي ، هنري راه بيندازيم. نظير همين جشنواره مجسمه هاي شني كه تبليغ و فراخواني شد و اجرا نشد.
و ده ها پيشنهاد ديگر كه همت مسئولين و مديران استان بوشهر را طلب مي كند.
دوم:
بندر گناوه در دو سال گذشته لوكيشن دو فيلم سينماتيي بود. «ابي سي دي» كه بهار امسال از شبكه سه پخش شد و گروهي از بازيگران خوب اين بندردر اين فيلم ايفاي نقش كردند. و همين فيلم باعث شد كه آقاي درمنش كارگردان اين فيلم، اثر بعديش«معبد جان» را نيز در يكي از روستاهاي اين بندر بسازد. تا در جشنواره فيلم فجر امسال در خارج از مسابقه اكران شود. فيلمي كه باز خيلي از جوانان اين بندر در آن بازي كرده اند. و خوش درخشيده اند.
سوم
«پنير» آن هم از نوع نخلي آن را حتماً از حاشيه نخلستان هاي دشتستان در فصل هايي از سال تهيه كرده و مزمزه كرده ايد و گاهي به شهد و شيريني اش باليده و گاهي از تلخي اش شكوه داشته ايد.حالا به نقل از كتاب مستطاب آشپزي اثر نويسنده تواناي بوشهري يعني نجف دريا بندري مي خواهم به شما سالادي معرفي كنم كه مجبور نباشيد «پنير نخل» را همين طوري خام خام و بدون هيچ چاشني نوش جان كنيد. وي در كتاب مستطاب «سالاد پنير نخل»رچنينا به ما آموزش مي دهد:
«پنير نخل را فندقي يا قلمي خرد كنيد و چند قطره آب ليموي تازه و اندكي روغن زيتون روي آن بريزيد. همين» نوش جان!
چهارم
در اين بند مي خواهم از نويسنده و هنرمند تواناي جنوبي آقاي ايرج صغيري تجليل كنم. كسي كه نخستين بار با اجراي نمايش هاي قلندرخونه و محپلنگ خود تئاتر آييني را ارتقاء بخشيد و و باعث شد كه تئاتر بوشهر در ايران و جهان شناخته شود. او با مجموعه داستان «خالو نكيسا» نيز خود را به عنوان ه داستان نويسي توانا معرفي كرد . او استادي كم نظير در تعزيه نيز هست او را چند وقت پش در زادگاهم ديدم. هنوز روياهاي بزرگي در انديشه داشت. و براي تلاش و حضور در صحنه جوان مي نمود.
پنجم
اين برج باقي مانده قلعه عظيم خورموج است كه در شهر خورموج قرار دارد. سبك معماري آن سلجوقي و متاثر از سبك قلعه سازي دوره ساساني است كه با استفاده از طاق نما و گچبري در آرايش ديوارها و درون اتاق ها بنا شده است. قلعه خورموج يكي از آثار شكوهمند تاريخي استان بوشهر كه در طول زمان تغيير يافته و رو به ويراني گذاشته و در حال حاضر تنها يكي از برج هاي آن باقي مانده است.
اين را به نقل از كتاب «سيماي گردشگري استان بوشهر» گفتم تا شما را به ديدن اين قلعه دعوت كنم...
ششم
«مرد نفتي» عنوان وبلاگي است كه به بوشهر، دريا نفت و گاز مي پردازد اين تار نما كه مديريت آن آقاي«رضا آذين« به عهده دارد. مطالب، اطلاعات و نوشته هاي جالب توجه اي در زمينه هاي نفت و توسعه استان بوشهر در اختيار ما مي گذارد.
«مشكلات توسعه همه جانبه بوشهر» «بومي گري يا بومي سازي» «ياد ايام» «پيش نيازهاي تحقق سهميه 50درصد اشتغال بومي» و...از جمله نوشته هاي اين وبلاگ است. اگر پيگير اقتصاد و توسعه استان بوشهر هستيد سري به آن بزنيد.
هفتم
«اسير» عنوان يك دوبيتي از محمد رضا احمدي فر است كه آن را در بند آخر به بند كشيده ايم :
«لب تو شكّر و حرف تو قند است
خيالم مثل زلفونت بلند است
از اين خوشتر كسي زندان نديده است
دلم در تار گيسوي تو بند است.»
ادامه مطلب...
اين هفته اگر گذرتان به يك كيوسك مطبوعاتي در استان بوشهر افتاد. هفته نامه«پيام جنوب» را تهيه كنيد و بخوانيد. اين نشريه نيز از نشريات پيشكسوت استان بوشهر است كه نزديك به 500شماره از ان چاپ و نشر شده است. اين هفته نامه نيز متاسفانه مثل بقيه هفته نامه هاي استان در 8صفحه منتشر مي شود كه تعداد صفحات كم آن با توجه به يكي دو صفحه گزارش و آگهي مجالي به عرض اندام مقالات و مطالب ديگر نمي دهد. در هر صورت اين نشريه ويژه نامه هاي وزيني نيز دارد مثل همين شماره 449 آن كه در آبان ماه 88 منتشر شد و ويژه منوچهر آتشي بود و حاوي مقالات و مطالب ارزنده و خواندني فراواني بود.
حالا كه صحبت هفته نامه هاي بوشهر به ميان آمد و كم و كاستي ها و عيب و نقص هاي فراواني كه كم و بيش در اين نشريه به چشم مي خورد. به خصوص تعداد صفحات كم و مطالب غير حرفه اي و گرافيك و صفحه آرايي نه چندان دلچسب آن (مثل همين دريا دلاني كه اين مطالب نيز در آن چاپ مي شود) و توان مالي و كمبود نيروي انساني متخصص و... مواردي كه مدير مسئولان و سردبيران اين نشريات بهتر از بنده به آن واقفند. پيشنهاد مي دهم كه براي ارتقاء و استفاده از تجربيات و منابع مالي و انساني همديگراين نشريات با توجه به خط و مشي و اهداف و زمينه ي انتشار آن دو تا يكي يا حتي سه يا چهار تا يكي شوند. مگر نمي شنويم كه بعضي از شركت ها و موسسات براي ارتقاء توان و جلوگيري از ورشكستگي و تعطيلي احتمالي در همديگر ادغام مي شوند و يك شركت يا موسسه توانمندتر ديگر بوجود مي آورند... حتي اين پيشنهاد در حوزه نشر هم مي توان چاره ساز باشد. زيرا موسسات انتشاراتي بوشهر نيز با همين معضل روبرو هستند. بنده به عنوان يك ناشر(انتشارات دريانورد) حاضرم در يك يا دو موسسه انتشاراتي هم استاني ادغام شوم ...
حس مي كنم اين پيشنهاد جالب توجه و قابل تامل است. و البته كه «صلاح مملكت خويش را خسروان دانند.»
خب هنوز در زمستان هستيم و شب هاي دراز و سرد آن.
همانطور كه قبلاً گفتيم خواندن و گوش دادن به يك قصه و متل جنوبي مي تواند اندكي از بار اين شب ها ي سياه را بكاهد. اگر كتاب«افسانه ها و باورهاي جنوب» نوشته منيرو رواني پور حاوي 15 افسانه و متل است را پيدا كرديد آن را بخوانيد نويسنده به خوبي از عهده روايت اين قصه ها برآمده است. «سبز قبا» «ننه ماهي و گلابتون» «درويش و اژدهاي هفت سر» «كره ابرو باد» «احمد لمتي»«حمبونه زن» و« ساحره» چندتا اين قصه ها و افسانه ها هستند.
چهارم:
«عبدالمجيد زنگويي» به عنوان شاعر، نويسنده پژوهشگر و ناشر را براي اين هفته انتخاب كردم تا ضمن خسته نباشيد به ايشان تجليلي از ايشان كرده باشم. نويسنده و شاعري كه با كتاب هاي «ترانه هاي فايز» و مجموعه ي چند جلدي«شعر دشتي و دشتستان» و كتاب هاي شعري مثل«شب قطبي»«از قبيله ي عياران» «بومي سراي در استان بوشهر» «دو سده رباعي در بوشهر» و چندين كتاب ديگر حق بزرگي بر گردن فرهنگ و ادبيات استان بوشهر دارد.
آقاي زنگويي متولد1316است. كه در هيئت يك ناشر نيز آثار قابل توجه اي را ارائه كرده است.
پنجم:
اگر مي خواهيم در اين ماه حزن انگيز نوحه اي بوشهري با لهجه اي عربي و با بو و عطر محزون آهنگران بشنويم. سراغ «نزار قطري» برويم و مرثيه هاي او را در اين حال و هوا پيدا كنيم...
هم او كه مرثيه اي با اين مطلع مي خواند:
با فغان گفتا زينب محزون
بر سر نعش شاه شهيدان
خواهم روم به سوي شام اي برادر جان
ويا اين نوحه ي قديمي:
شيعه با دست غم با آه و الم
به سر و سينه برزن...
ششم:
بهار جنوب آغاز شده است. با اين هواي معتدل و جوانه هايي كه زمين را سبز كرده است.
اگر چه بهار در جنوب زود شروع مي شود زود نيز رخت برمي بندد خب بايد وقت و فرصت را غنيمت شمريم و گشتي در اطراف بزنيم. انتخاب يك جزيره شايد گزينه ي خوبي براي سياحت و گردش باشد... جزيره هاي خارگ ، يا جزيره، نخيلو، شيف
جنوبي در استان بوشهر و جزاير ديگري در استان هرمزگان كه نامشان را بهتر از بنده مي دانيد مكاني دلچسب براي سفر در اين روزها است...
هفتم:
دوست دارم در اين بند آخر و براي دل هاي عاشق جوان هاي امروز يك دوبيتي در ژانر قديمي آن از دوبيتي سراي شيفته دل فايز زمزمه كنم:
نخستين بار بايد ترك جان كرد
سپس آهنگ روي گلرخان كرد
نبايد در طريق عشق فايز
حذر از خنجر و تير و سنان كرد.
ادامه مطلب...
يكم:
«اين چند افسانه را در زمان كودكي شنيده بودم به روي كاغذ آوردم. دوباره آن را از راويان پير و نوجوان شنيدم و باز نوشتم. بسياري ديگر هم بود از افسانه و بازي هاي محلي كه در اين دفتر نيامده است.»
«چهل گيسو» عنوان مجموعه اي از افسانه هاو مثل هايي است كه محمد رضا صفدري آن را گرد اوري و بازنويسي كرده است.
تا ما در اين شب ها آن ها را بخوانيم و لحظه اي فارغ از هياهوي اطرافمان به دنياي«كرٌه اورباي» «چهل گيسو» «پادشاه خونخوار» و شانزده قصه ي ديگر پا گذاريم و زمستاني گرم و خودماني داشته باشيم
دوم:
.«ليان» نيز از جمله هفته نامه هاي استان بوشهر است كه تا كنون بيش از 500شماره از آن چاپ و منتشر شده است با لوگويي كه لنگر و سكاني را در خود جاي داده است. اين نشريه كه خيلي ها آن را با رويكرد سياسيش دنبال مي كردند در مقاطعي به خصوص وقتي كه مدير مسئول آن نماينده مجلس نيز بود تاثير گذار بود. اما آخرين شماره آن را ورق مي زنم فقط چهار صفحه دارد كه در دو صفحه آن نيز فقط تصاوير عاشورايي گنجانده شده است اميد است اين نشريه بار ديگر با خبرها و گزارش هاي خود بار ديگر در حوزه اطلاع رساني اين گوشه از جهان خواندني تر ظاهر شود.
اگر در جايي غير از استان بوشهر ساكني و داراي روزهاي سرد زمستان را سپري مي كني هيچ چيزي تو را به حال و هواي جنوب نزديك نمي كند جز اين كه از خانه بيرون بزني و از سوپري محل «ارده و خرما» تهيه كني. درست است ممكن است همه سوپري ها اين دو قلم را نداشته باشند اما به طور يقين جايي در شهر هست كه اين دو خوراكي را عرضه كنند و تو را با اولين كله خرمايي كه در ارده فرو مي كني و به دهان مي بري به مسقط الرس جنوب پرتاب ُكند. نوش جان!
فكر نكني حالا كه در جنوب و استان بوشهر ساكني، پس همه جاي آن را سرك كشيده اي و تمام جاذبه هاي سياحتي آن را مي شناسي و به زيارت تمام امام زاده هاي اين استان رفته اي و يا تمام ابنيه ي تاريخي آن را مي شناسي. اگر جاي شما بودم فهرستي از اين جاذبه ها، و ابنيه ها و زيارت گاهها را تهيه مي كردم و ايران گردي خود را از همين جا شروع مي كردم مثلاٌ براي شروع بازديد از «خانه و موزه شهيد رئيسعلي دلواري» خوب است. اين خانه و موزه در شهر دلوار به فاصله 45كيلومتري جنوب بوشهر واقع است. مي توان در اين فضا لحظه اي به مبارزات اين مرد بر عليه تجاوز انگليس در بيش از هشتاد سال پيش فكر كرد. و از او و يارانش درس پايداري گرفت.
«حسين زارعي» با اولين مجموعه ي داستان خود نشان داد بوشهر مي تواند به نويسنده اي اميدوار باشد كه در آينده يكي از نويسندگان مطرح كشور باشد.
اين جمله متعلق به يك منتقد است كه اين نويسنده جنوبي را به ما معرفي مي كند تا حداقل كتاب «ادكلن و كپه هاي خارشتر» او را بخوانيم و از اين دريچه با او آشنا شويم. حسين زارعي در سال 1358در بندر گناوه متولد شد و بعدها به هنر نويسندگي رو آورد و در نمايشنامه نويسي و كارگرداني تئاتر آثاري را خلق كرد. اين تك نويسي براي تجليل از او در اين ستون آمده است.
ششم:
«مرجع جامع بوشهر شناسي» وبلاگي اگر نگوييم جامع بلكه قابل توجه اي است كه آقاي محمد جواد منصورزاده آن را مديريت مي كند. در اين وبلاگ مي توانيم از فرهنگ، تاريخ، صنايع دستي، جغرافيا غذاهاي سنتي بوشهر مطالبي را بخوانيم و تصاويري را ببينيم و هم چنين آواها و نواهايي را بشنويم و دانلود كنيم.
هفتم:
از اين هفته و در بند هفتم اين ستون شما را دعوت خواهم كرد به خواندن يك قطعه شعر، سخن و يا .. كه گويندگان آن اصحاب فرهنگ و ادب جنوب و به خصوص استان بوشهر هستند . اين هم يك دوبيتي از پلنگ دره ديزاشكن ، منوچر اتشي :
يكي از روم گويد ، ديگر از زنگ
ندانم غرض را چيست اين جنگ
دو سنگي بر سر است امروز و فردا
سرو وتن رفت خواهد زير يك سنگ .
ادامه مطلب...
يكم:
» اربعين » عنوان فيلم مستند ناصر تقوايي فيلمساز و نويسنده جنوبي است كه براي چند مين بار در اين ايام به تماشاي آن نشستم . فيلمي كه در آن سنت عزاداري اربعين در مسجد دهدشتي بوشهر را با نوحه خواني بخشو به تصوير مي كشد. فيلمي كه در آن«سينه هاي سرخ سمت مي بيني و سنج و دمامي پرشور مي شنوي.اگرچه از تاريخ ساخت اين فيلم سال ها مي گذرد و حالا در بوشهر سينه زني با برهاي بيشتري در محله هاي مختلف اين شهر برگزار مي شود اما در ماه محرم اگر مي خواهي صدا و سيماي بخشو را ببيني بشنوي و دلي سير از شنيدن صداي سنج دمام و تصاوير ناب از علم و كتل و دريا به عزا درآوري. ديدن اين فيلم را فراموش نكن
دوم:.
«بندر ريگ »بندري تاريخي است. شهر ميرمهنا...شهري كه زماني از رونق خوبي برخوردار بوده است. اما اين بندر در ايام محرم و به خصوص در صبح عاشورا حال و هوايي ديگر دارد. شهري كه يكباره جمعيت آن به چند برابر مي رسد. و پذيراي عزاداراني مي شود كه از دور و نزديك به اين بندر كوچك آمده اند تا شاهد برگزاري تعزيه اي شوند كه ده ها سال قدمت دارد تعزيه اي پرشور كه در ظهر عاشورا به اوج خود مي رسد به آتش كشيدن خيمه ها و سپس ايا مظلوم و دسته هاي سينه زني عزاداران...امسال چه جايي بهتر از بندر ريگ و شركت در اين تعزيه و اگر نشد سال ديگر و ساليان ديگر
سوم:
«فرهنگ نامه بوشهر» كتابي تقريبا هشتصد صفحه اي است كه هر بوشهري بايد يك جلد آن را در خانه داشته باشد و به آن رجوع كند تا استان خود را بشناسد. مروري بر واژه هاي محلي ان داشته باشد و نگاهي به تحول چشمگير شعر و هنر نويسندگي منطقه بوشهر بيندازد و...
اين كتاب را دكتر سيد محمد جعفر حميدي نوشته است.
شاعر نويسنده و پژوهشگري كوشا كه كتاب هاي زيادي براي شناخت واعتلاي فرهنگ و ادب اين زاد بوم نگاشته است و از چهره هايي چون ابوسعيد گناوه اي و ميرمهناي بندر ريگي غبار زدوده است نوشته و كتاب هاي ايشان را پاس بداريم و بخوانيم.
چهارم:
نصير بوشهر نشريه اي ديگر از استان يوشهر ااست كه تا كنون 520 شماره از آن منتشر شده است . اين نشريه نيز مانند نشرياتي كه در دو هفته گذشته معرفي كردم در بيان ديدگاه هاي خود ثابت قدم بوده و داراي يك مشي سياسي – فرهنگي مشخص است
اين نشريه به خصوص اگر مطلبي از مترجم و مورخ تواناي كشور آقاي حسن زنگنه و يا اينكه ويژه نامه و يا موضوعي به پيوست داشته باشد خواندني تر مي شود .
پنجم :
وبلاگ به روزي دارد با تازه ترين شعر هاي كه در قالب هاس سنتي يعني غزل ، رباعي ، دوبيتي و ... سروده شده اند . اين وبلاگ مخاطبان زيادي نيز دارد كافي است نگاهي به تعداد نظر هاي ارسالي مخاطبان در پاي شعرها بياندازيم
عنوان اين تار نما گويا و مشخصه شاعر و موضوع آن نيز است . « اشعار سيد محمد رضا هاشمي زاده » اين شاعر كه متولد 1330 و اهل خورموج است در زمينه پژ وهش نيز آثاري دارد كه در اين وبلاگ معرفي شده اند. سر زدن به اين تار نما را فراموش نكنيد اين هفته نشد هفته بعد..
ششم:
چند شب پيش شب يلدا بود و اين شب ها هم كه دست كمي. از دراز ترين شب سال ندارند. و آدم هر چقدر فيلم وسريال تما شاكند شب تمام شدني نيست .
شايد خواندن يك قصه يا متل محلي از درازي اين شب بكاهد وبه تو انرژي و شادي و گرمي بيشتري بدهد . خب مي تواني كتاب « شصت حكايت و متل محلي در فرهنگ بومي و سنتي » كه آن را اقاي الله كرم ليراوي گردآوري كرده است پيدا كني و بخواني تا هم قصه اي خوانده باشي و هم واژه هاي محلي از ياد رفته را مرور كني راستي اگر اين قصه هاي را بلند بخواني تا اهل خانه هم بشنوند لذت بيشتري دارد .
هفتم
شايعه است كه پيش از انقلاب مسئولين راديوو تلويزيون پس از شنيدن صداي او ، وي را براي خوانندگي گروه هاي موسيقي پاپ با پيشنهاد مبلغ زيادي به تهران دعوت مي كنند واو اين پيشنهاد را رد مي كند و مي گويد « من فقط در اين شهر و براي ائمه اطهار مي خوانم» .
جهانبخش كرديي زاده يا بخشو متولد 1315 است كه از نوجواني به نوحه خواني پرداخت موسيقي مذهبي بوشهر كه در سطح كشور بي نظير است آوازه خود را مديون صداي دلنشين و فراگير بخشو است اگر مي خواهي تصوير همراه با صوت او را ببيني و بشنوي بايدفيلم دليران تنگستان و يا اربعين تقوايي ا پيدا كني.
اين استاد و هنرمند علاوه بر نوحه خواني با موسيقي بوشهر آشنايي كامل داشت . دمام را خوب مي نواخت . در خيام خواني ، خواندن شروه ، مصيبت ، چاووشي ، بيت ، جنگ نامه ، صبحدم ، مناجات و ذكر از بهترين ها بود . در اين ايام يادش را گرامي مي داريم . اگرهم مي خواهي از ديگر نوحه خوانان و نوحه سرايان استان بو شهر اطلاع پيدا كني كتاب « نغمه سرايان » اثر عبدالله لارودي فرد را پيدا كن و بخوان .
ادامه مطلب...
يكم
«شهيد نامه» عنوان مجموعه صد جلدي كتاب هاي است كه كنگره بزرگداشت سرداران و دو هزار شهيد استان بوشهر براي معرفي شهداي اين استان چاپ و منتشر كرده است .
مجموعه اي بي نظير كه در برگيرنده زندگي نامه ، وصيت نامه و خاطرات تمام شهداي استان بوشهر است . تقريبا و به طور متوسط هر جلد كتاب شامل معرفي بيست شهيد مي باشد و تعداد صفحه هاي هر جلد كتاب نيز به دويست صفحه مي رسد . در بخش ضمائم هر كتاب نيز ما اسامي همرزمان شهدا را مي بينيم .يعني اينكه در اين صد جلد كتاب تمامي رزمندگان استان بوشهر نيز معرفي شده اند . در انتهاي هر فصل نيز عكس هاي يادگاري اين عزيزان گنجانده شده است . همچنين تصاوير پدر و مادر اين جان بركفان از بخش هاي قابل توجه اين مجموعه به شمار مي رود . اگر چه احساس مي شود در نگارش برخي از اين كتاب هاي دقت بيشتري بايد اعمال مي شد . اما اين مجموعه صد جلدي مانند يك دائرالمعارف مي تواند منبع غني و قابل اتكاي براي تمام اقشار جامعه باشد . به خصوص براي هنرمندان و نويسندگان و مورخاني كه مي خواهند ايده هاي جذاب و بكر براي اثر بعدي خود در حوزه دفاع مقدس پيدا كنند .
دوم
«اهل ماتم » كتاب اين هفته اين ستون است كه پيشنهاد مطالعه آن را به علاقمندان فرهنگ مردم جنوب ايران مي دهم. در اين كتاب آواها و آيين سوگواري استان بوشهر با بهترين شيوه ممكن معرفي شده است . « محسن شريفيان » پژ وهش و نگارش اين اثر گران بها را به عهده داشته است . وي در اين كتاب كه يك « سي دي » نيز به پيوست دارد ما را با موسيقي در بوشهر ، تاريخ موسيقي سوگواري ، اعلام عزاداري،سينه زني مردانه ، عزاداري زنانه ، تعزيه دربوشهر ، و گونه هاي ديگر سوگواري در استا ن بوشهرآشنا مي كند . و با آوانويسي هاي نوحه ها وقطعه هاي موسيقي سوگواري استان بوشهر بر غناي اين كتاب مي افزايد . خواندن و شنيدن آواهاي اين كتاب را در اين ايام فراموش نكنيد .
سوم
« پيغام» يك ديگر از نشريات پيشكسوت استان بوشهر در حوزه اطلاع رساني است . هفته نامه اي كه در شماره هاي نخستين خود تلاش وافري براي معرفي اصحاب فرهنگ و هنر وادب استان بوشهر داشت و مدير مسئول و سردبير شاعر ي كه داشت شعر استان بوشهر و جنوب را اعتلا بخشيده بود. دوست دارم اين نشريه همچنان صبغه ي فرهنگي خود را حفظ كند و با اين رويكرد به اعتلاي انديشه و فرهنگ اين استان بكوشد . مطالعه اين نشريه را در هر هفته از دست ندهيم .
چهارم
« داريوش غريب زاده » هنرمند نام آشناي استان بوشهر است . كه در كارنامه هنري خود سيمرغ بلورين جشنواره بين المللي فجر را دارد . وي را بايد استاد فيلمسازي كوتاه ناميد
او با فيلم هاي كوتاهي همچون « درخت » « مرد آبي » « لاك پشت » و « بومرنگ» نام خود را در اين عرصه با موفقيت ثبت كرده است .
او بزرگ شده محله بهبهاني بوشهر است . و هم اكنون در چاپخانه ولي عصر اين شهر مشغول به كار است. در اين بند از اين ستون به معرفي و تجليل اين هنرمند مي پردازم و شما را به جستجو و تماشاي فيلم هاي ايشان دعوت مي كنم
پنجم
« ايكاروس » عنوان وبلاگي است براي معرفي جزيره خارگ . اين تار نما كه مصطفي دهقان ان را مديريت مي كند با موضو عاتي همچون « مراسم محلي زار » « ترجمه ها »
« سفر نامه ها » « عكس ها » « روز نوشت ها » « بنا ها ي تاريخي » « دنياي زير اب خليخ فارس » « خاطرات » « محيط زيست خشكي و دريا » و ... ما را دعوت به ديدن و سير و سياحت در اين وبلاگ مي كند . خوشبختانه مطالب آن هم به روز است . و لينك و پيوندهاي جالب توجه اي هم دارد . حس مي كنم اين وبلاگ در راه آشنايي ما با جزيره خارگ سنگ تمام گذاشته است .در اين هفته حتما سري به اين وبلاگ بزنيد .
ششم
اگر ااهل جنوب باشي به خصوص زاده استان بوشهر احتمالا حالا در استانه ماه محرم دنبال پيداكردن و دم دست آوردن نوار كاست و يا سي دي بخشو هستيد و مي دانيد بدون صداي آسماني «جهان بخش كردي زاده » محرم براي شما محرم نمي شود . اگر چه استان بوشهر نوحه خوانان به نام و توانايي دارد اما صداي بخشو چيز ديگري است . موسسه فرهنگي –هنري ماهور در مجموعه موسيقي نواحي ايران سي دي« اربعين در بوشهر» را با نوخواني بخشو مننتشر كرده است اين سي دي كه طرح جلد زيبايي با رنگ سبز و سياه دارد شماره چهارده مجموعه موسيقي نواحي ايرا ن را در بر مي گيرد. شمارا به ضيافت صداي دريايي اين دل سوخته معصوم پنجم دعوت مي كنم .
هفتم
« يا مظلوم » عنوان مجموعه عكس هاي عاشورايي غلامعلي دريانورد است كه چند سال پيش توسط انتشارات دريانورد در قطع خشتي چاپ و مننتشر شده است .اين مجموعه عكس در برگيرنده آيين عزاداري در بند گناوه است . كه شامل قطعه عكس هاي جذابي در معرفي سنت محرم و عزاداري در اين بندر جنوبي است . تماشاي اين تصاوير ما را به دنياي پر شور و جذبه مردم اين كرانه و علاقه خاص اين متطقه به مولايشان رهنمون مي كند .عكاس اين مجموعه عكس هاي زيادي با اين موضوع و موعوضات ديگر دارد كه اميدوارم به زودي منتشر شود .
ادامه مطلب...
يكم
هفت عدد پيچيده و رمز آميزي است .گاهي آن را عددي كامل و جامع دانسته اند . و گاهي آن را نماد كمال و تعالي بر شمرده اند . هفت چه در نمادها ، چه در فرهنگ عامه، چه دركتاب هاي مقدس ، چه در ادبيات و هنر و... حضوري راز آلود و چشمگير دارد . « هفت عالم» «هفت آسمان » «هفت اقليم » «هفت زمين ودريا» « هفت رنگ » « هفت خان رستم » « هفت شهر عشق » « هفت چشمه بهشت » « هفت پرده » « هفت كفن پوساندن » « هفت تير كشي » « هفت جوش » « هفت قرآن در ميان » « هفت قلم آرايش » « هفت لشكر » « از هفت دولت آ زاد بودن » « هفت تنان » « هفت سامورايي » « هفت دلاور » و... تنها گوشه اي از اين حضور است .
اين وبلاگ و اين ستون را بدين خاطر « هفت خط هفته » نامگذاري كردم تا مرواي اين عدد عزيز ودوست داشتني شامل تعالي اين نوشته ها و فرهنگ و ادب و هنر جنوب نيز شود .
دوم
-در«هفت خط هفته» سعي دارم در كوتاه ترين و كم ترين زمان و كلمه ممكن به معرفي فرهنگ وادب و هنر جنوب به ويژه استانم بوشهر بپردازم. شايد مثل من در لذت خواندن
دريافتن ، كشف كردن ، تماشاكردن و پرسه زدن ، و تفريح كردن ، در جنوب سرشار شويد. و در يابيد كه مي توان در جنوب بود و درآنجا نفس كشيد . اگر چه فرسنگ ها از دور و در گوشه اي ديگر از اين جهان ساكن باشي
سوم
-نسيم جنوب نشريه اي ازاستان بو شهر است كه تا كنون 569 شماره از انتشار آ ن مي گذرد . اين نشريه با انتشار منظم خود سهمي چشمگير در حوزه اطلاع رساني و ارتقا فرهنگ استان بوشهر داشته است . سايت ان نيز خوشبختانه هميشه به روز است
اگر دايره اطلاع رساني اين نشريه از حوزه شهرستان بوشهر به استان و حتي جنوب فراتر رود اين نشريه پر رنگ تر در حافظه تاريخي اين استان باقي خواهد ماند .
خواندن اين نشريه و ديگر نشريات استان و جنوب را حتما در برنامه هفتگي خود قرار
دهيد
چهارم
-نمي آيي كه مهتابت ببينم
پريززادي لب ابت ببنم
دو سه روز است كه دلتنگ تو هستم
اجازه مي دهي خوابت ببينم
حالا در كنار فايز ، مفتون ، باكي ، نادم و حتي باباطاهر بايد نام «حسين ميدري » را هم نوشت دوبتي سراي جواني كه چند هفته پيش جايزه ويژه بابا طاهر در جشنواره «رنگ خاك ، بوي سيب »نصيبش شد و حالا وبلاگي به نام «يك ساحل پراز شعر» دارد كه شما را به دوبيتي هاي صميمي و زيباي خود مهمان مي كند . حتما سري به اين وبلاگ بزنيد .
پنجم
بيت خواني ، پاي كوهي ،چاووشي، ذكر، شروه ، دختر شاه پريان ، صبحدم ،فايزخواني ،وراو ، يزله و ... از جمله عنوان مدخل هايي است كه اقاي ازهر عرفان در كتاب «ترانه هاي دريايي » به شرح آنان پرداخته و انتشارات شروع آن را منتشر كرده است .
اين كتاب و كتب ديگري كه پيرامون فرهنگ مردم استان بوشهر نوشته شده است ، فرصتي را فراهم مي آورد كه ما با فرهنگ عامه اين مردم كه خيلي از آن ها رو به فراموشي است آشنا شويم . من در اين هفته اين كتاب را خواندم و لذت بردم :
اي خدا ما گشنمونه
لنگ آسك كولمونه
ششم
دوباره فرصتي فراهم شدكه فيلم « گناوه بندري از هزاره ها » را تماشا كنم . فيلمي مستند كه لحظات لذت بخش و نوستالژيكي براي ما دارد فيلمي كه مي خواهد تاريخ ، فرهنگ مردم ، اقتصاد، جغرافيا و ... بندر گناوه را روايت كند . و اگر چه حس مي كنم در جذب مخاطبان اين شهر موفق بوده است اما براي جذب مخاطبان و تماشاگران بيرون در استان بايد با تدوين و ويرايش ديگري ارائه گردد و كمي موجز تر شود . در هرصورت اقاي ملك زاده با ساخت اين فيلم كاري كارستان كرده است منتظر آثار بعدي اين فيلمساز مي مانيم .
هفتم
-خط يا بند هفتم اين يادداشت را اختصاص داده ام به آقاي «جهانشير ياراحمدي» بازيگر ، نويسنده و پژوهشگر موفق استان بوشهر كه اين روز ها حضور چشمگيري در همايش ها و گرد همايي هاي علمي و تخصصي تئاتر دارد . حضور ايشان در چهارمين پژوهشي تئاتر مقاومت و ارائه مقاله « بررسي نشانه شناختي مكان در نمايشنامه هاي دفاع مقدس » شركت وي در سمينار بين المللي نمايش هاي آييني و سنتي با مقاله « زنان اييني و آيين هاي زنانه در بوشهر » و حضور او در همايش زن در آينه نمايش با مقاله « آيين هاي زنانه در جنوب ايران » از جمله تلاش هاي ايشان در راه شناخت و اعتلاي فرهنگ و هنر جنوب ايران است . ضمنا پيشنهاد مي كنم كتاب « نمايش در بوشهر » وي را مطالعه كنيد .
ادامه مطلب...